Jak zostać interim managerem: doświadczenie, certyfikacja i pierwszy mandat

Menedżer, który po latach pracy na etacie rozważa mandaty interim, zadaje zwykle te same pytania: czy jego doświadczenie wystarczy, czy potrzebny jest certyfikat, skąd biorą się pierwsze zlecenia i co się dzieje, gdy zlecenie się kończy. Polskie dane na ten temat są ograniczone. Najlepsze, jakie istnieją publicznie, to ankiety Stowarzyszenia Interim Managers (SIM) i międzynarodowej sieci INIMA, wypełniane przez samych wykonawców. Ten poradnik opisuje, co z nich wynika, i zaznacza, czego nie wiadomo. Pokazuje obraz widziany od strony wykonawców, nie wymagania klientów.

Jak czytać dane, na których opiera się ten tekst

Raport SIM-INIMA z 2022 roku powstał na podstawie 213 odpowiedzi praktykujących interim managerów, zebranych w styczniu 2022 roku. Ankieta była skierowana do osób, które należą do SIM, i do tych, które nie należą. Raport z 2023 roku zawęża ją do członków SIM. Trzecie źródło to raport SIM z 2024 roku, oparty na badaniu przeprowadzonym w grudniu 2023 i styczniu 2024 roku. Próby się różnią, nie obejmują klientów i nie są reprezentatywne dla rynku, więc liczby są punktem odniesienia, nie normą. Raporty zawierają też rozbieżności między tekstem a wykresami, dlatego tam, gdzie się różnią, korzystamy z danych, które da się sprawdzić w obu miejscach.

Jakie doświadczenie deklarują wykonawcy

Raporty opisują typowego respondenta tak samo w obu edycjach: mężczyzna powyżej czterdziestego roku życia, pracujący w Polsce, na stanowiskach na poziomie C-level lub wyższym. Szczegóły:

• Seniorat zleceń. W 2022 roku 61% respondentów prowadziło ostatnie zlecenie na poziomie C-level lub wyżej według wykresu 15 (2% zarząd, 25% CEO/MD/GM, 34% CFO/COO/CDO); tekst raportu podaje 67%, ale wykres tego nie potwierdza. W raporcie 2023 wykres 17 daje 72% (34% CEO/MD/GM i 38% pozostałe role C-level), choć streszczenie na początku raportu powtarza 67%. Kategorie wykresu z 2023 roku są szersze niż z 2022 roku, więc obu liczb nie traktujemy jako trendu.
• Wiek. Ponad 60% respondentów miało w 2022 roku od 41 do 55 lat. Raport zauważa też nową grupę 30-35-latków, ale jest ona mała (6% w tym przedziale).
• Staż jako interim. W 2022 roku 42% badanych pracowało w tym modelu krócej niż cztery lata, a 58% dłużej. Raport 2024 podaje, że najliczniejsza grupa (27,9%) działa w zawodzie od 10 do 15 lat, a mniej niż trzy lata ma 13,9%.
• Kompetencje. Według raportu 2023 respondenci łączą główną specjalizację z kilkoma dodatkowymi, najczęściej z operacjami, sprzedażą i zarządzaniem ogólnym.

Z tych danych nie wynika żaden próg wejścia. Opisują one, kim są ludzie, którzy w ankiecie się zgłosili, a nie kogo szukają firmy. Wniosek własny, nie z badań: skoro większość zleceń dotyczy ról zarządczych, a menedżerowie przychodzą do tego modelu zwykle po czterdziestce, to doświadczenie kierownicze z odpowiedzialnością za wynik biznesowy jest tym, co zwykle trzeba mieć, zanim rozważy się pierwszy mandat.

Dobrowolna kwalifikacja rynkowa

W Polsce istnieje dobrowolna kwalifikacja rynkowa dla tego zawodu. Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji opisuje ją jako „Realizacja projektów interim management (zarządzanie czasowe)”: kwalifikację cząstkową na siódmym poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji, kategorii „wolnorynkowe”, a rejestr podaje datę włączenia 10 sierpnia 2021 roku (pierwsze obwieszczenie, M.P. 2021 poz. 729, jeszcze jako kwalifikacja rynkowa). Obecną podstawą jest obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z 7 maja 2025 roku (M.P. 2025 poz. 589). Dokumentem jest certyfikat kwalifikacji wolnorynkowej, a instytucją certyfikującą wskazaną w rejestrze jest Stowarzyszenie Interim Managers.

Warunki przystąpienia do walidacji według rejestru to dyplom ukończenia studiów wyższych i dokumenty potwierdzające co najmniej 8-letnie doświadczenie na stanowisku menedżerskim z odpowiedzialnością biznesową. Weryfikacja ma dwie części: test teoretyczny, a potem analizę dowodów i deklaracji oraz prezentację z rozmową przed komisją. W analizie ocenia się między innymi dowody realizacji co najmniej jednego projektu interim, razem z referencjami, przy czym rejestr dopuszcza, by projekt zakończył się najpóźniej w trakcie drugiej części walidacji. Certyfikat jest ważny pięć lat, a przedłużenie wymaga udziału w co najmniej trzech aktywnościach poświęconych interim managementowi i zrealizowania minimum dwóch projektów w ostatnich pięciu latach.

Dwie rzeczy warto zapamiętać:

• To certyfikat rynkowy, nie uprawnienie do wykonywania zawodu. Opisujemy tu tylko to, co wynika z rejestru. Nie rozstrzygamy, czy zawód podlega regulacji, bo źródła, z których korzystamy, tego nie mówią.
• Certyfikat nie zastępuje pierwszego projektu. Skoro walidacja wymaga dowodu zrealizowanego projektu, sama ścieżka certyfikacji zakłada, że część praktyki kandydat ma już za sobą.

Na stronie SIM certyfikat występuje pod nazwą „SIM Certyfikowany Interim Manager®”, a szkolenia stowarzyszenia przygotowują do egzaminu certyfikacyjnego. Terminów sesji, kosztu i procedury rejestracji nie podajemy, bo zmieniają się z sesji na sesję. Aktualne informacje publikuje SIM na stronach Terminy i opłaty i Jak zdobyć certyfikat, a orientacyjny nakład pracy (1390 godzin) podaje rejestr kwalifikacji. Serwis nie jest związany z żadną organizacją i nie występuje w jej imieniu.

Osobna sprawa to członkostwo. Według strony SIM członek zwyczajny musi między innymi mieć doświadczenie kierownicze, zakończyć co najmniej jeden projekt o charakterze interimowym, zaakceptować kodeks etyczny i uzyskać rekomendacje dwóch członków zwyczajnych oraz decyzję zarządu. Wcześniejszy projekt jest więc warunkiem członkostwa zwyczajnego. SIM przewiduje też członkostwo wspierające dla osób, które dopiero rozpoczynają działalność jako interim managerowie, ale bez czynnego i biernego prawa wyborczego.

Droga do pierwszego mandatu

Jedyne dostępne dane o tym, skąd biorą się zlecenia, to samoopis wykonawców o ich ostatnim projekcie:

Źródła: raporty SIM-INIMA 2022 i 2023 (rozdział „Sales channel of the last assignment") oraz raport SIM 2024 (wykres 1). Próby i metodyka różnią się między edycjami, więc to nie jest szereg czasowy.

Wszystkie trzy źródła stawiają sieć kontaktów na pierwszym miejscu, a raport 2023 pokazuje, że rola dostawców usług interim i firm executive search w tym rocznym zestawieniu wzrosła. Kanały internetowe mają niewielki udział: portale interim w 2022 roku 1%, w 2023 roku 2%, a w raporcie 2024 job boardy 2,9%.

Z tego można wyciągnąć kilka wniosków praktycznych, ale to wnioski własne, nie wyniki badań:

1. Pierwsze zlecenie zwykle przychodzi przez ludzi, którzy już znają menedżera. Dawny zarząd, rada nadzorcza, fundusze, doradcy i bankowcy z poprzednich ról to naturalni pierwsi rozmówcy.
2. Ważne jest, jak opisać ofertę. Rejestr kwalifikacji wskazuje, że koncepcja projektu interim zawiera cel i zakres, przewidywane efekty, plan z horyzontem czasowym, ryzyka i sposób rozliczenia z klientem. Ten sam zestaw pytań zadaje sobie firma, która rozważa mandat, i opisuje go poradnik jak wybrać interim managera.
3. Referencje mają wagę także formalną. Walidacja kwalifikacji rynkowej wymaga dokumentów opisujących zrealizowany projekt (cel, zakres, czas, odpowiedzialność, rezultaty), więc warto od początku zbierać takie materiały po każdym zleceniu, za zgodą klienta.

Jak wygląda zapotrzebowanie, opisuje poradnik o rynku interim management w Polsce, a granicę między interimem a doradcą w tekstach interim manager a konsultant i interim a fractional.

Formy współpracy

Interim zwykle nie dostaje stałego etatu. Najczęstsze konstrukcje to umowa o świadczenie usług w ramach własnej działalności, umowa o pracę na czas określony, kontrakt menedżerski i powołanie do zarządu. Różnią się składkami, ryzykiem uznania umowy za stosunek pracy, zasadami wypowiedzenia i odpowiedzialnością. Szczegółowo opisuje je poradnik umowa z interim managerem, a porównanie z perspektywy menedżera, który waży ofertę etatową i kontrakt, znajdziesz w tekście B2B czy etat dla interim managera. Przy wejściu do zarządu zmienia się też odpowiedzialność, dlatego pierwszą umowę warto omówić z prawnikiem, zanim zostanie podpisana.

Ryzyka

• Ciągłość zleceń. Wykonawcy w ankietach wymieniają pozyskiwanie nowych projektów jako największe wyzwanie następnego roku (73 wskazania w 2022 roku, pierwsze miejsce także w 2023 roku). W raporcie 2023 roku 32% respondentów nie miało bieżącego zlecenia: 19% w ogóle nie było zatrudnionych, 9% było na urlopie naukowym lub przerwie, a 4% czekało na start umówionego zlecenia. Czas bez zlecenia trzeba więc zaplanować finansowo.
• Powrót na etat. Raport SIM 2024 (wykres 15) pokazuje, że zainteresowanie stałą pracą jest podzielone: 33% badanych jest zainteresowanych, 34% niezdecydowanych, a 33% niezainteresowanych. Raporty 2022 i 2023 wspominają o tym tylko w przypisach do wcześniejszych badań SIM (ponad połowa, w 2023 ponad 26%), bez danych źródłowych, więc nie opieramy na nich wniosków. Ścieżka nie jest dla wszystkich trwałym wyborem.
• Odpowiedzialność. Interim kieruje obszarem albo firmą, więc odpowiada za decyzje, a przy powołaniu do zarządu podlega przepisom dotyczącym członków zarządu. Zakres ustala umowa i dokumenty firmy, dlatego trzeba go spisać przed startem.
• Zmienny czas trwania. W ankiecie 2022 roku ostatnie zlecenia trwały bardzo różnie: 16% ponad 24 miesiące, a 6,6% krócej niż 3 miesiące (wykres 17). Dochód i plan na kolejny mandat zależą więc od długości konkretnego kontraktu, a wykonawca ma ograniczony czas, by poznać organizację, osiągnąć wynik i przekazać wiedzę.

Czego ten serwis nie robi

interimmanagement.pl jest przewodnikiem wydawanym przez TopPosition. Nie pośredniczy w obsadzie stanowisk, nie prowadzi bazy interim managerów i nie zbiera CV ani zgłoszeń od kandydatów. Wiadomości przez formularz kontaktowy przyjmujemy wyłącznie w sprawie poprawek i uwag do treści. Pozostałe teksty znajdziesz w spisie poradników.